Ο χαμένος Λαβύρινθος του Μινώταυρου

 

Ο Θησέας σκοτώνει το Μινώταυρο, αναπαράσταση σε αγγείο

Γράφει ο Γιώργος Εχέδωρος

Έχει πολύ ενδιαφέρον να ασχολείσαι με έναν λαό που με τον βίο του στο διάβα των αιώνων πρόσφερε στην ανθρωπότητα την υπέρτατη έννοια της ζωής: γνώση, μάθηση, αναζήτηση, τέχνη, ελευθερία, ανεξαρτησία.

Γράφει ο J. Alexander Mac Gillivray για τον σέρ Άρθουρ Τζον Έβανς:

«Ο Έβανς, ένα πλουσιόπαιδο, έθεσε ως στόχο να αναζητήσει την προέλευση του ευρωπαϊκού πολιτισμού καθώς αισθανότανε πως αυτός ο πολιτισμός ήταν συνδεδεμένος με την καταγωγή των Ελλήνων.

"Δε δίστασε να ενωθεί με τους Κρητικούς στον απελευθερωτικό αγώνα τους κατά του τουρκικού ζυγού.
Ο Έβανς έκανε φθονερές συγκρίσεις μεταξύ του ελεύθερου και ανεξάρτητου πνεύματος που παρατήρησε στη Μινωϊκή τέχνη και στο μονότονο ρυθμό που είδε στους Οθωμανούς καθώς και στην αρχαία Μέση Ανατολή και την αιγυπτιακή τέχνη.
Από τότε που αποσύρθηκαν οι Τούρκοι από την Κρήτη το 1898 οι αρχαίοι Μίνωες παρέμειναν όμηροι του Έβανς, με ορισμένες προϋποθέσεις.»


Τι ήθελε να επιτύχει ο Έβανς:


Α. Ήθελε να αποδείξει πως η μύθος, για τα ‘ειδωλολατρικά ελληνικά μυθεύματα’ του μεσαίωνα είχαν έρεισμα στέρεο.

Β. Ήθελε να πείσει τον κόσμο πως τα μυθεύματα αυτά, αποτελούν μια στιβαρή βάση όπου στηρίχθηκε ο ελληνικός πολιτισμός.

Γ. Ήθελε να θεμελιώσει την ιδέα πως η ευρωπαϊκή αναγέννηση που ήταν συνέχεια του ελληνικού πολιτισμού βασιζόταν όχι σε θρύλους και αόριστες παραδόσεις αλλά σε ιστορικά γεγονότα που κατόπιν μυθοποιήθηκαν...

“Για παράδειγμα», σημειώνει ο πιο πάνω αναφερόμενος, «ο Έβανς επέμενε ότι οι Μίνωες ήταν ελεύθεροι από κάθε εξωτερική επιρροή, αν και αυτός ήταν ο μοναδικός που ανακάλυψε αρχαιολογικά στοιχεία ισχυρής παρουσίας Αιγυπτίων και Μυκηναίων ελλήνων στην Κνωσό.»

Ναι, αποκαλύφθηκε το εντυπωσιακό παλάτι του Μίνωα. Αυτό είναι ένα γεγονός. Εκατοντάδες χιλιάδες περιηγητές επισκέπτονται κάθε χρόνο τον αρχαιολογικό χώρο της Κνωσού.

Φώτο: Νόμισμα της Κνωσού με σχέδιο το Λαβύρινθο

Ο απόηχος της ιστορίας του βασιλιά Μίνωα με τον τερατώδη Μινώταυρο πλανάται ακόμη πάνω από το μινωικό παλάτι.

Ο Μινώταυρος

Το γιγάντιο θηρίο που είχε σώμα ανθρώπου και κεφάλι ταύρου θεωρείται πως ήταν παιδί της γυναίκας του βασιλιά, που συνευρέθει με έναν ταύρο και βρυχάται ασταμάτητα μέσα στα σκοτεινά δώματά του Λαβύρινθου. Προσμένει τον ετήσιο φόρο των Αθηνών, επτά αγόρια και επτά κορίτσια για να τα κατασπαράξει. Ώσπου ήρθε ο ήρωας Θησέας για να τον σκοτώσει.


Ο Λαβύρινθος σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα του Μίνωα, Δαίδαλο, που δραπέτευσε μαζί με το γιο του Ίκαρο από την Κρήτη, πετώντας με φτερά που κατασκεύασαν από κερί των μελισσών και φτερά πουλιών.

Τριάντα χρόνια έκανε ανασκαφές ο Έβανς στην Κρήτη. Έψαξε παντού να βρει τον περίφημο Λαβύρινθο. Ήταν βέβαιος πως θα τον έβρισκε.

Γράφει σχετικά η Μαίρη Αδαμοπούλου:

"Μπορεί να έχει το όνομα, το σπήλαιο του Λαβυρίνθου στην Κρήτη, αλλά δεν είναι η μυθική φυλακή του Μινώταυρου, όπως υποστηρίζουν ερευνητές που το επισκέφθηκαν ξανά.

Σκοτεινό, πολύπλοκο, γεμάτο στενούς διαδρόμους μήκους 2,5 χλμ. και δεκάδες τυφλά δωμάτια. Όσοι βρέθηκαν στα σωθικά του κατά τη διάρκεια σεισμού λένε ότι άκουσαν βρυχηθμό άγριου ζώου. Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι αυτό το εγκαταλελειμμένο λατομείο βρίσκεται κοντά στη Γόρτυνα ήταν αρκετό για να ταυτιστεί στο συλλογικό ασυνείδητο με τον μυθικό Λαβύρινθο. Τη θεωρία αυτή, που έχει δεχτεί επιστημονικά πυρά, έρχεται να επανεκτιμήσει μια ομάδα Βρετανών και Ελλήνων ερευνητών, επιχειρώντας να απαντήσει σε ένα ερώτημα που ταλανίζει εδώ και αιώνες τους ειδικούς: πού βρίσκεται ο Λαβύρινθος του Μινώταυρου;»

Κνωσός

Ο Λαβύρινθος της Αιγύπτου

Λαβύρινθος όμως δεν υπήρχε μόνον στην Κρήτη. Υπήρχε και στην Αίγυπτο. Αυτό, τουλάχιστον, μας αναφέρει ο Ηρόδοτος που πήγε και το είδε:

«... καὶ δή σφι μνημόσυνα ἔδοξε λιπέσθαι κοινῇ, δόξαν δέ σφι ἐποιήσαντο λαβύρινθον, ὀλίγον ὑπὲρ τῆς λίμνης τῆς Μοίριος κατὰ Κροκοδείλων καλεομένην πόλιν μάλιστά κῃ κείμενον· τὸν ἐγὼ ἤδη εἶδον λόγου μέζω. [2] εἰ γάρ τις τὰ ἐξ Ἑλλήνων τείχεά τε καὶ ἔργων ἀπόδεξιν συλλογίσαιτο, ἐλάσσονος πόνου τε ἂν καὶ δαπάνης φανείη ἐόντα τοῦ λαβυρίνθου τούτου.»

Δηλαδή,

«Για να ενισχύσουν τους δεσμούς μεταξύ τους, αποφάσισαν ν’ αφήσουν ένα κοινό μνημείο της βασιλείας τους και έχτισαν έναν λαβύρινθο λίγο μακριά από τη λίμνη Μοίρη, κοντά στο σημείο που λέγεται πόλη των Κροκοδείλων. Είδα αυτό το κτίριο, το οποίο δεν νομίζω πως μπορώ να περιγράψω, πρέπει να στοίχισε σε κόπο και σε χρήμα περισσότερο από όλα τα τείχη και τα δημόσια έργα όλων μαζί των Ελλήνων.»

Μινωίτες και Αιγύπτιοι

Οφείλουμε να επεξηγήσουμε πως ο Ηρόδοτος αναφέρεται για τους αιγύπτιους βασιλείς Amenemhêt τον Γ΄ και την κόρη του μετά ως βασίλισσα περί το 1790 π.Χ. Πράγμα το οποίο δηλώνει τις σχέσεις που είχαν οι Μινωίτες με τους Αιγύπτιους.

Κακώς όμως αναγράφεται σε πολλά βιβλία πως ο Λαβύρινθος δημιουργήθηκε πρώτα στην Αίγυπτο με αφορμή την αναφορά του Ηροδότου. Η λέξη ‘Λαβύρινθος’ έχει ρίζα ελληνική, είναι συγγενής με τη λέξη λαύρα=διάδρομος, ρύμη, στενωπός, ενώ η κατάληξη συναντιέται όπως Μήρ-ινθος, υάκ-ινθος κλπ.


Μετά τον Ηρόδοτο ή καλύτερα μετά την αναφορά του Στράβωνα για Λαβύρινθους, γίνεται συχνή αναφορά και για άλλα μέρη, αλλά κατ’ ουσία, υπονοούνται στοές σε κάποια οροσειρά, τίποτε περισσότερο.

Το ερώτημα που αναφύεται είναι: θα βρεθεί ποτέ ο Λαβύρινθος του Μινώταυρου;

Οι ερευνητές, που προέρχονται από Μ. Βρετανία και Αυστρία, είναι αισιόδοξοι. Πιστεύουν πως ένα σύμπλεγμα σπηλαίων κοντά στην αρχαία Γόρτυνα θα μπορούσε να κρύβει το περίφημο κατασκεύασμα του Δαίδαλου.

Τα Video

Θα παρουσιάσουμε πιο κάτω δύο Video.

Το ένα αφορά το λεγόμενο σπήλαιο του Λαβύρινθου, που πρόκειται για αρχαίο λατομείο στην Κρήτη και το δεύτερο video αναφέρεται σε τεράστιο σπήλαιο της νήσου Μάλτας, δυτικά της Κρήτης, όπου πληροί τους όρους της κατοικίας του Μινώταυρου. Υπάρχουν εκεί ...τριάντα χιλιάδες σκελετοί στα τεράστια χαοτικά δώματα του σπηλαίου, που σήμερα είναι κλειστά.

The Labyrinth of Crete

The Labyrinth of Crete is situated circa 3 km northeast from the archaeological site of Gortys at central Crete. It is an underground quarry in marly limestone, excavated probably during the Roman ...

Αναφέρθηκαν:

Ο J. Alexander Mac Gillivray είναι ο συγγραφέας του βιβλίου: Minotaur: Sir Arthur Evans and the Archaeology of the Minoan Myth (New York: Hill and Wang, 2000).
Μαίρη Αδαμοπούλου: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΕ ΛΑΤΟΜΕΙΟ ΣΤΗ ΝΟΤΙΑ ΚΡΗΤΗ—δημοσίευμα εφημ. ‘ΤΑ ΝΕΑ’ 20-10-2009
Ηρόδοτος βιβλίο Β΄ στ.148.
Μετάφραση κειμένου Ηροδότου από: Κάκτος
Λεξικό Liddell & Scott.

Πηγή: 

http://www.echedoros-a.gr/2009/10/blog-post_21.html

ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΜΕΛΤΕΜΙΑ

Τα μελτέμια γενικά 

Τα μελτέμια (ή αλλιώς ετησίες, από την αρχαία ελληνική ονομασία τους) είναι εποχικοί άνεμοι που εκδηλώνονται το καλοκαίρι, κυρίως στο Αιγαίο και στο Κρητικό Πέλαγος.

Η διεύθυνσή τους είναι κατά κανόνα βόρεια- βορειοδυτική, ενώ σε ένταση μπορεί να ξεπεράσουν τα 6 και 7 μποφόρ. Μελτέμια υπάρχουν βέβαια και στο Ιόνιο, αλλά με μικρότερη ένταση. Ανέφελος ουρανός και κυματώδης θάλασσα είναι τα συνηθέστερα «συνοδευτικά» των μελτεμιών.

Μπορούμε λοιπόν γενικότερα να πούμε ότι οι "ετησίες" πνέουν από βόρεια κατεύθυνση ως ψυχρή μάζα με συνέπεια να δροσίζουν ευχάριστα το καλοκαίρι.

Τα μελτέμια δημιουργούνται από ένα μεγάλο σύστημα υψηλών πιέσεων στα Βαλκάνια, βόρεια της Ελλάδας, και ένα μεγάλο σύστημα χαμηλών πιέσεων στην Μικρά Ασία και ανατολικά στη Μεσόγειο. Το χαμηλό σύστημα πιέσεων οφείλεται κυρίως στα μεγάλα θερμικά ανοδικά ρεύματα πάνω από την Ινδία όπου καθιστούν ένα μεγάλο θερμικό ελάχιστο πίεσης που εκτείνεται στο μέσον του καλοκαιριού μέχρι και την ανατολική Μεσόγειο.

Τα μελτέμια έχουν μεγάλη περιβαλλοντική αξία για το θαλάσσιο οικοσύστημα της Μεσογείου, καθώς δροσίζουν τα ζεστά καλοκαίρια του Αυγούστου και προσφέρουν στα νερά απαραίτητο θρεπτικό υλικό για την ανάπτυξη του φυτοπλαγκτόν, το οποίο βρίσκεται στη βάση της θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας.

Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι η συγκέντρωση του φυτοπλαγκτόν στις περιοχές που επηρεάζονται από τα μελτέμια για το 2010 μειώθηκε μέχρι και 10 φορές σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη!

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η μελέτη του μετεωρολογικού φαινομένου βρίσκεται ακόμα σε αρχικά στάδια παρατήρησης και δεν αποκλείουν ότι θα επαναληφθεί και στο μέλλον.

Τα άγρια κρητικά μελτέμια

Οι ετησίες (μελτέμια)  φυσούν κάθε καλοκαίρι από την αρχαιότητα, όχι πάντως με την ίδια ένταση κάθε χρόνο.

Οι περιπτώσεις που αναφέρονται σε γραπτές  πηγές (ακόμα και εκτός Κρήτης) είναι λίγες και αναφέρονται  προφανώς μόνο στην περίπτωση που  οι άνεμοι αυτοί είχαν ασυνήθιστη ένταση. Ανάλογες περιπτώσεις, στη σύγχρονη εποχή,  δεν θεωρούνται άξιες  κάποιας αναφοράς στην ειδησεογραφία, προφανώς επειδή στην ύπαιθρος  το μελτέμι έχει χάσει τη σημασία του σε σχέση με τα παλιά χρόνια και το ίδιο παρατηρείται και με την αλιεία. Μόνο ο αυξημένος αριθμός πνιγμών που συνήθως καταγράφεται σε μέρες μελτεμιού στο νησί, δείχνει την έξαρση του φαινομένου. 

Στη νότια Κρήτη πάντως (εξόδους φαραγγιών, κοιλάδες με κατεύθυνση Β/Ν) οι άνεμοι αυτοί φαίνεται ότι πνέουν με ριπές που παρουσιάζουν μεγαλύτερη σφοδρότητα από ολόκληρη τη λεκάνη του Αιγαίου, ισχυρότεροι ακόμη και από τις βόρειες Κυκλάδες ή και τη Νότια Εύβοια  όπως αναφέρει ο Γιώργος Παπακωστόπουλος  στο άρθρο του «Οι Βοριάδες στο Αιγαίο», Ιστιοπλοϊκός Κόσμος IANOYAΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ‘07, τεύχος 69, (πρβλ. Δρεττάκη «Οι καιροί της Κρήτης»).

Επίσης τα τελευταία κυρίως χρόνια  υπάρχει  και το πρόβλημα πως δύσκολα μπορεί κανείς να ξεχωρίσει τις περιπτώσεις βορείου ανέμου, που συνοδεύτηκε με αστάθεια, από εκείνες του καθαρού μελτεμιού. Η διαφοροποίηση δεν είναι εύκολη, αφού στην Κρήτη οι θερινές βροχές, σπάνιες αλλά όχι ανύπαρκτες, συνήθως ακολουθούνται από βοριάδες που βαθμιαία παίρνουν τη μορφή ετησία (μελτέμι). 

Παρακάτω θα προσπαθήσομε να κάνομε μια προσέγγιση αφαιρώντας κατά το δυνατόν τις περιπτώσεις βροχής, αστάθειας. Επαναλαμβάνω, οι εξαιρετικές περιπτώσεις δεν είναι πολλές.

Έτσι για τους 16ο – 18ο αιώνες έχομε :

Το 1573 αναφέρονται ιδιαίτερα ισχυροί Β-ΒΔ άνεμοι και τρικυμιώδης θάλασσα τον Αύγουστο (Jean M. Grove - Annalisa Conterio «The climate of Crete in the sixteenth and seventeenth centuries», Padova, Italy, 1995, σ. 232)
Τον Ιούλιο 1591 αναφέρονται ιδιαίτερα ισχυροί ΒΔ άνεμοι (ίδια πηγή)
Τον Αύγουστο 1592 αναφέρονται ιδιαίτερα ισχυροί ΒΔ άνεμοι (ίδια πηγή)
Τον Αύγουστο 1694 οι ετησίες ήταν τόσο ισχυροί ώστε ο Ενετικός Στόλος χρειάστηκε είκοσι (20) μέρες για να πάει από το Σούνιο στη Χίο (Λ. Καραπιπέρης, «Επί αξιοσημειώτων τινών περιπτώσεων ετησίων ανέμων εις την περιοχή του Αιγαίου», Επετηρίδα εταιρείας Κυκλαδικών Μελετών, 1969)
Το 1788 από 1η Ιουλίου μέχρι 7 Αυγούστου οι ετησίες ήταν τόσο ισχυροί ώστε καθιστούσαν απαγορευτικές τις εργασίες φόρτωσης-εκφόρτωσης στη Σαντορίνη (μαρτυρία Fauvel, ίδια πηγή).

Για να νεώτερα χρόνια έχομε τις ακόλουθες πληροφορίες για την Κρήτη μέχρι το 2000 :

Την 12-7-1928 οι ετησίες στην Αθήνα (Αστεροσκοπείο/πόλη) έφθασαν τα 33,8 m/sec ήτοι περ. 120 χιλ/ώρα. Άραγε, πόσο να ήταν η τιμή στην Πάρνηθα ;

Ο Αύγουστος 1936 χαρακτηρίστηκε από σπάνιας έντασης ετησίες στο νησί

Την 26 έως 29 Αυγούστου 1940 ψυχροί ισχυροί βόρειοι άνεμοι και ισχυρή θαλασσοταραχή Κρήτη

Την 1 Ιουλίου 1942 ισχυρός βόρειος άνεμος και θαλασσοταραχή, αλλά και βροχή στην Κρήτη

Αρχές Ιουλίου 1957 θαλασσοταραχή, βόρειοι άνεμοι αλλά και τοπικές βροχές Κρήτη

Όλο τον Αύγουστο το 1961 σημειώθηκαν συνεχείς ισχυροί ετησίες

Την 26-27 Ιουλίου και  την 17-18 Αυγούστου  1971

Την 19 Ιουλίου1976 υπήρξε ισχυρή θαλασσοταραχή και πνιγμοί στο νησί και την επόμενη  χρονιά στις 28-29 Ιουλίου 1977 είχαμε  3 πνιγμούς  στο νησί

Την 28-30 Ιουλίου 1978 εμφανίστηκαν θυελλώδεις άνεμοι και προβλήματα ακόμη και στις αεροπορικές πτήσεις καθώς και 2 ναυτικά ατυχήματα από τα οποία ένα στο Ηράκλειο

Την 13-14 και 20-21 Ιουνίου, την 9, 21-22 και 29 και 30 Ιουλίου 1984 (στην τελευταία περίπτωση ψυχροί άνεμοι, θαλασσοταραχή αλλά και βροχές στο νησί)

Την 6-8 και 22-26 Ιουλίου 1989

Την 23-24 Αυγούστου 1990 βροχές, σχετικό ψύχος και θαλασσοταραχή

Την 2-5 και 14-15 Αυγούστου 1993 (έως 9 μποφόρ, προβλήματα, ναυτικά ατυχήματα ανά το Αιγαίο και στο νησί)

Την 15-16 Ιουνίου (!) και 24-7-1996 (έως 9 μποφόρ)

Την 18-6-2000 (έως 9 μποφόρ, αποκλείστηκαν οι Κυκλάδες), καθώς και από 30 Ιουλίου έως 18 Αυγούστου του  ίδιου έτους.

Κατά μία θεωρία που φαίνεται ότι επαληθεύεται, τα μελτέμια (ετησίες) συνδέονται με την 11ετή περίοδο των ηλιακών κηλίδων (Λεων. Καραπιπέρη «Οn the variation of the etesians within the sunspot cycle», Geofisica Pura et Applicata, Milan, 1960, σ. 190-2). Σύμφωνα με τον αείμνηστο καθηγητή, κατά τα έτη της μέγιστης ηλιακής δραστηριότητας (που στην περίοδο 1870-1958 παρατηρήθηκε τα έτη 1870, 1883, 1893, 1905/6, 1917, 1928, 1938, 1947/8 και 1957/8) είχαμε αντίστοιχη έξαρση των ετησίων και αντίστροφα.

Ίσως αυτό να είναι και ένας οδηγός για το μέλλον.

Πηγές:

http://creteweather.blogspot.com/2008/08/blog-post.html

http://www.tovima.gr/society/article/?aid=348411

ΒΙΚΙΠΕΔΙΑ

 Το φύσημα των μελτεμιών: 

Δεμένο με τη ζωή του Έλληνα για περισσότερα από 2.500 καλοκαίρια

Δρ Γ. Μπαλούτσος, Αναπληρωτής Ερευνητής
Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων & Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων

Κανένας άλλος παράγοντας δεν επηρεάζει τόσο πολύ τη ζωή μας σε καθημερινή βάση όσο ο καιρός. Αυτός άλλωστε είναι και ο λόγος που οι πρώτες κουβέντες που ανταλλάσσουμε με τους συνανθρώπους μας αναφέρονται στον καιρό. Επιπλέον ο καιρός, λόγω των σοβαρών επιδράσεων γίνεται συχνά και πρώτη είδηση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Γενικότερα, το χειμώνα μας επηρεάζουν το κρύο και τα χιόνια, την άνοιξη οι όψιμοι παγετοί, η γύρη των φυτών που διασκορπίζεται στην ατμόσφαιρα και ο πυρετός της "άνοιξης", το φθινόπωρο οι πλημμύρες και η υγρασία και το καλοκαίρι οι καύσωνες, η ανομβρία και τα μελτέμια. Σ’ αυτά αναφέρεται και το παρόν άρθρο αφού οπωσδήποτε θα εκδηλωθούν και φέτος και ίσως είναι ιδιαίτερα συχνά και ισχυρά σε ένταση.

Η ονομασία τους είναι Τουρκική και σημαίνει, όπως και η Αραβική μουσσώνες, "εποχικός άνεμος". Επομένως, τα γνωστά μας μελτέμια οφείλουν την ονομασία τους στην εποχική τους εμφάνιση - το καλοκαίρι κάθε έτους - και κυριαρχούν στην ανατολική ηπειρωτική Ελλάδα και κυρίως στο Αιγαίο και γενικότερα στην ανατολική Μεσόγειο. "Φυσούν" συνήθως με ταχύτητα 20-55 km/hr, αλλά αυτή συχνά στο ανοιχτό πέλαγος ξεπερνάει και τα 75 km/hr. Στην περίπτωση αυτή κατατάσσονται στη θύελλα.

Τα μελτέμια είναι δεμένα με τη ζωή του Έλληνα αφού η ιστορία τους ξεκινάει από την αρχή της ιστορίας της χώρας μας και η κανονικότητά τους στην εμφάνιση αναφέρεται για πρώτη φορά από τον Ησίοδο (8ος αιώνας π.Χ.), με την ονομασία "ετησίες". Ποιος ξέρει όμως για πόσες χιλιάδες χρόνια πριν την αναφορά του Ησίοδου φυσούσαν με τον ίδιο ρυθμό, χωρίς να έχουμε γραπτές πληροφορίες! Άλλωστε η εμμονή τους να φυσούν συνεχώς για παραπάνω από 2.500 καλοκαίρια, δείχνει και την σταθερότητα του κλίματος της περιοχής, τουλάχιστο γι’ αυτό το χρονικό διάστημα.
Εκτός από τον Ησίοδο και άλλοι αρχαίοι συγγραφείς αναφέρθηκαν στα μελτέμια. Σ’ αυτούς είναι ο Άρατος, ο Θέων, ο Αριστοτέλης κ.α. Ειδικότερα ο Άρατος στα "Φαινόμενα" αναφέρει μεταξύ άλλων: "Όταν τα χωράφια είναι γυμνά από στάχυα και όταν ο Ήλιος με τον Λέοντα και τον Τήμο εμφανίζονται για πρώτη φορά μαζί στον ουρανό, τότε οι ετησίες σφυρίζοντας πέφτουν ορμητικά στο απέραντο πέλαγος. Τότε το ταξίδι ούτε και με κουπιά δεν είναι ευνοϊκό και τότε είναι που μου αρέσουν τα μεγάλα καράβια".

Οι αναφορές αυτές δείχνουν την επικράτηση των μελτεμιών το καλοκαίρι, το φόβο που προξενούσαν στον άνθρωπο και κυρίως δείχνουν τις δυσμενείς τους επιδράσεις στις ανθρώπινες δραστηριότητες. Αυτές όμως στις μέρες μας όχι μόνο δεν εξαλείφθηκαν, αλλά αντίθετα αυξήθηκαν.

Ειδικότερα τα μελτέμια στην εποχή μας:

- Μειώνουν την υγρασία στη δασική βλάστηση και στην ατμόσφαιρα και ξηραίνουν το χώμα και το χορτάρι. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση του κινδύνου έναρξης και επέκτασης δασικών πυρκαγιών.
- Συμβάλλουν στην αναβολή του απόπλου των πλοίων ή δυσκολεύουν τη ναυσιπλοΐα.
- Ξηραίνουν τις καλλιέργειες που δεν αρδεύονται και κυρίως στα νησιά.
- Δυσχεραίνουν το ψάρεμα και κυρίως αν πνέουν και τη νύχτα.
- Δυσχεραίνουν την κολύμβηση.
- Αυξάνουν τον αριθμό των θυμάτων από πνιγμούς.
- Μεταφέρουν στερεά σωματίδια από το έδαφος στην ατμόσφαιρα και κυρίως στις πόλεις το καλοκαίρι.

Όμως "ουδέν κακόν αμιγές καλού". Έτσι τα μελτέμια είναι εκείνα που:

- Μας δροσίζουν μέσα στην κάψα του καλοκαιριού αφού είναι κρύοι και ξηροί Β-ΒΑ ή ΒΔ άνεμοι και επιπλέον απομακρύνουν την υγρασία γύρω από την επιφάνεια του σώματος και επιταχύνουν την εξάτμιση του ιδρώτα.
- Καθαρίζουν την ατμόσφαιρα των πόλεων από τους ρύπους.
- Αποτελούν πηγή αιολικής ενέργειας για το σύνολο των νησιών του Αιγαίου.
- Δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για τους αθλητές της ιστιοσανίδας.
- Κάνουν πιο έντονο το γαλάζιο του ουρανού μας.
- Στολίζουν τον ουρανό με περισσότερα αστέρια τα βράδια.
- Κάνουν πιο ελκυστική την βραδινή μας έξοδο λόγω της δροσιάς και της εξασθένισης της έντασής τους.

Βέβαια όνειρο και επιθυμία του κόσμου των περιοχών επικράτησης των μελτεμιών ήταν και είναι πάντοτε η ενίσχυση των ευεργετικών τους επιδράσεων και η μείωση των αρνητικών. Όμως τα καιρικά φαινόμενα και συνεπώς και τα μελτέμια, καθορίζονται από φυσικούς νόμους και δυνάμεις που δεν ελέγχονται από τις ανθρώπινες δυνατότητες. Επομένως τα μελτέμια θα εξακολουθήσουν να εκδηλώνονται και η μόνη δυνατότητα στον άνθρωπο για τη μείωση των αρνητικών τους επιπτώσεων είναι η λήψη προληπτικών μέτρων και η καλή οργάνωση. Τέτοιες ενέργειες ενισχύονται σημαντικά από τη γνώση και κατανόηση των μηχανισμών δημιουργίας και λειτουργίας αυτών των ανέμων. Ειδικότερα απάντηση στις ερωτήσεις:
- Πως δημιουργούνται τα μελτέμια;
- Από ποια περιοχή προέρχεται ο άνεμος;
- Γιατί εκδηλώνονται το καλοκαίρι;
- Γιατί η ένταση τους αυξάνεται τη μέρα και εξασθενεί τη νύχτα;
κάνει πιο αποδεκτή τη συμβίωση του ανθρώπου με αυτά και μας διευκολύνει να προετοιμαστούμε για την ελάττωση των αρνητικών τους επιπτώσεων.

Απαντώντας στα παραπάνω ερωτήματα, επισημαίνουμε πως τα μελτέμια οφείλονται σε ένα πολύ εκτεταμένο και ισχυρό χαμηλό βαρομετρικό σύστημα που δημιουργείται το καλοκαίρι στη ΒΔ Ινδία και στα οροπέδια του Ιράν. Οι περιφερειακοί άνεμοι του συστήματος αυτού που έχουν ΒΑ, Β ή ΒΔ κατεύθυνση, περνούν από την ανατολική ηπειρωτική Ελλάδα και το Αιγαίο. Οι κατευθύνσεις των ανέμων αυτών παρουσιάζονται στο Σχήμα 1:

Σχήμα 1: Κατανομή ισοβαρών καμπυλών (καμπυλών ίσης πίεσης σε millibars) σε παγκόσμια κλίμακα στην επιφάνεια της θάλασσας τη θερινή περίοδο (Ιούλιος). Το χαμηλό βαρομετρικό σύστημα (L 999 mbs)στη ΒΔ Ινδία – Ιράν είναι η αιτία δημιουργίας των μελτεμιών στην Ελλάδα

Στο ίδιο σύστημα οφείλονται επίσης και οι μουσσώνες στην Ινδία που πνέουν το καλοκαίρι (χαμηλό των μουσώνων). Επομένως το κέντρο δημιουργίας των μελτεμιών βρίσκεται πολύ μακριά από την Ελλάδα και ειδικότερα στη ΒΔ Ινδία και το Ιράν, όπως προηγούμενα αναφέρθηκε. Το χαμηλό αυτό σύστημα δε δημιουργείται στη συγκεκριμένη περιοχή το χειμώνα και αντικαθίσταται, λόγω της μεγάλης διαφοράς θερμοκρασίας μεταξύ καλοκαιριού και χειμώνα, από ένα εκτεταμένο υψηλό βαρομετρικό σύστημα στην κεντρική Ασία και Σιβηρία. Έτσι οποιοιδήποτε ΒΔ, ΒΑ ή Β άνεμοι που φυσούν στην Ελλάδα το χειμώνα, οφείλονται σε άλλα συστήματα και δεν υπάγονται στα γνήσια μελτέμια. Σχήμα 2:

Σχήμα 2: Η νέα κατανομή των ισοβαρών καμπυλών το χειμώνα (Ιανουάριος) οφείλεται στη διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ των δύο αυτών περιόδων λόγω μεταβολής της γωνίας πρόσπτωσης των ακτίνων του ήλιου στη γη. Έτσι εκλείπει η αιτία δημιουργίας των μελτεμιών, αφού το χαμηλό βαρομετρικό (L) του καλοκαιριού στη ΒΔ Ινδία – Ιράν αντικαθίσταται από το υψηλό βαρομετρικό σύστημα (Η) στην κεντρική Ασία.

Η ισχυρή ένταση των μελτεμιών τη μέρα και η εξασθένισή τους τη νύχτα οφείλεται στη μεγάλη διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ της επιφάνειας της ξηράς και της θάλασσας τη μέρα και τη νύχτα. Ειδικότερα η επιφάνεια της ξηράς τη μέρα και κυρίως μετά το μεσημέρι, θερμαίνεται πολύ κι έτσι ο αέρας επάνω απ’ αυτή ανυψώνεται σημαντικά. Επομένως επάνω από τα νησιά του Αιγαίου και την ανατολική ηπειρωτική Ελλάδα, δημιουργείται τη μέρα "κενό αέρος" το οποίο ορμάει ταχύτατα να καλύψει ο χαμηλότερος, βαρύτερος και ψυχρότερος αέρας επάνω από τη θάλασσα. Οι κινήσεις αυτές συμβάλλουν σημαντικά στην αύξηση της ταχύτητας των μελτεμιών τη μέρα, και αν τύχει στην κεντρική Ευρώπη να υπάρχει και υψηλό βαρομετρικό σύστημα, τότε η ένταση των μελτεμιών στο Αιγαίο φθάνει, όπως αναφέρθηκε, και εκείνη της θύελλας. Τη νύχτα όμως, η διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ ξηράς και θάλασσας μειώνεται σημαντικά και έτσι τα μελτέμια εξασθενούν ή σταματούν τελείως. 

Οι φυσικοί μηχανισμοί δημιουργίας και λειτουργίας των μελτεμιών, καθώς και οι κατηγορίες των θετικών και αρνητικών τους επιδράσεων στον άνθρωπο που αναφέρθηκαν παραπάνω, πρακτικά θα παραμείνουν αμετάβλητοι. Επομένως θα πρέπει να ζήσουμε και με τα μελτέμια. Εκείνο όμως που επιδέχεται κάποια μεταβολή με την επέμβαση του ανθρώπου είναι μόνο το μέγεθος των θετικών και αρνητικών επιπτώσεων και ειδικότερα η αύξηση των θετικών και η ελάττωση των αρνητικών επιπτώσεων. Προς αυτή την κατεύθυνση πρέπει να σκοπεύουν οι προσπάθειες όλων μας και πρώτα των ειδικών. Αναλυτικότερα, τα δελτία πρόγνωσης καιρού της Ε.Μ.Υ. όταν περιλαμβάνουν την επικράτηση ισχυρών μελτεμιών, πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από όσους ενδέχεται να επηρεασθούν δυσμενώς από αυτά. Έτσι μειώνεται ο βαθμός της αρνητικής επίδρασης. Το ίδιο ισχύει και για τα δελτία προειδοποίησης ύπαρξης υψηλού κινδύνου έναρξης δασικών πυρκαγιών που εκδίδει η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. Επιπλέον, η ένταση της εξατμισοδιαπνοής στις "ξηρικές" καλλιέργειες των νησιών της ανατολικής Ελλάδας μπορεί να μειωθεί τη θερινή περίοδο με τη δημιουργία ‘’ανεμοφρακτών" από κυπαρίσσια, στη βόρεια και βορειοανατολική πλευρά τους. Έτσι με τη λήψη προληπτικών μέτρων μειώνονται οι αρνητικές επιδράσεις από την επικράτηση ισχυρών μελτεμιών, απολαμβάνουμε περισσότερο τις θετικές τους επιδράσεις και τα αξιοποιούμε σαν φυσικό χάρισμα του τόπου μας τη θερινή περίοδο.

Πληροφορίες: Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων & Τεχνολογίας Δασικών ΠροϊόντωνΤέρμα Αλκμάνος, Ιλίσια, Αθήνα
Τηλ. : 210 7782125, 210 7783750, fax : 210 7784602
e-mail: mpag@fria.gr

http://www.ecocrete.gr/index.php?option=content&task=view&id=2958 

ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΑΠΟΨΗ

Παρελθόν εδώ και δύο χρόνια για τον μετεωρολογικό χάρτη της χώρας αποτελούν τα αυγουστιάτικα μελτέμια, λόγω της κλιματικής αλλαγής. Η εξαφάνιση των ετήσιων ανέμων είναι ένα εξαιρετικά ανησυχητικό φαινόμενο κατά τους επιστήμονες, καθώς κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί τα τελευταία 60 χρόνια!

Τα μελτέμια έχουν μεγάλη περιβαλλοντική αξία για το θαλάσσιο οικοσύστημα της Μεσογείου, καθώς δροσίζουν τα ζεστά καλοκαίρια του Αυγούστου και προσφέρουν στα νερά απαραίτητο θρεπτικό υλικό για την ανάπτυξη του φυτοπλαγκτόν, το οποίο βρίσκεται στη βάση της θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας.

Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι η συγκέντρωση του φυτοπλαγκτόν στις περιοχές που επηρεάζονται από τα μελτέμια για το 2010 μειώθηκε μέχρι και 10 φορές σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη!

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η μελέτη του μετεωρολογικού φαινομένου βρίσκεται ακόμα σε αρχικά στάδια παρατήρησης και δεν αποκλείουν ότι θα επαναληφθεί και στο μέλλον.

«Οι περσινές υψηλές θερμοκρασίες του Αυγούστου είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα της απουσίας των μελτεμιών. Τα επόμενα χρόνια θα δοθούν περαιτέρω εξηγήσεις για τις συνέπειες της εξαφάνισης των καλοκαιρινών ανέμων.

Μέχρι στιγμής, πάντως, έχουμε σοβαρές ενδείξεις ότι ζούμε τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής» τονίζει στη Real planet ο μετεωρολόγος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Μιχάλης Πετράκης.

Από τις Αζόρες

Η πιθανότερη αιτία της «εξαφάνισης» των μελτεμιών είναι το μετεωρολογικό φαινόμενο της ταλάντωσης που συντελείται πάνω από τον Βόρειο Ατλαντικό, σε μια περιοχή μεταξύ των Αζορών και της Ισλανδίας.

Τον τελευταίο καιρό η ταλάντωση παρουσιάζει διαφορετική συμπεριφορά απ’ ό,τι συνήθως, με αποτέλεσμα να επηρεάζει και τα μετεωρολογικά φαινόμενα του Αιγαίου τον μήνα Αύγουστο.

Οι επιστήμονες, αν και είχαν αυτές τις ενδείξεις, δεν μπορούσαν να συνδυάσουν τα δύο μετεωρολογικά φαινόμενα. Την ταλάντωση την υπολογίζουν βάσει μιας κλίμακας η οποία έχει θετικές και αρνητικές τιμές από -2 έως 2.

Οταν οι τιμές του δείκτη δυναμικότητας είναι αρνητικές, όπως το φετινό καλοκαίρι, τα μελτέμια είναι σπανιότερα και, κατά συνέπεια, οι θερμοκρασίες υψηλότερες.

Τη συσχέτιση αυτή έκαναν πρώτη φορά οι επιστήμονες του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσιών Ερευνών Θέμης Χρόνης, Διονύσης Ραίτσος και Δημήτρης Κάσσης. « Εδώ και 12 μήνες, συγκεκριμένα από τον Νοέμβρη του 2009 έως τον Οκτώβριο του 2010, ο δείκτης δυναμικότητας έχει κλειδώσει σε αρνητικές τιμές, με αποτέλεσμα να μην εμφανίζονται τα μελτέμια του Αυγούστου. Το φαινόμενο αυτό είναι πρωτοφανές και δεν έχει ξανασυμβεί τα τελευταία 60 χρόνια», επισημαίνει στην «R» ο Θ. Χρόνης.

Πιο ζεστή η θάλασσα

Οι μεταβολές της ατμόσφαιρας πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό επηρεάζουν, επίσης, το κατά πόσο βαρύς θα είναι ο χειμώνας σε όλο το Βόρειο Ημισφαίριο, από τις ανατολικές ακτές των ΗΠΑ μέχρι την Ευρώπη.

Τα δεδομένα που εξασφάλισαν οι επιστήμονες του ΕΛΚΕΘΕ από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία δείχνουν ότι όταν τα μελτέμια δεν εμφανίζονται, η θερμοκρασία του Αυγούστου είναι θερμότερη έως και 2 βαθμούς Κελσίου.

Οι συνέπειες δεν άργησαν να κάνουν την εμφάνισή τους ακόμη και στο θαλάσσιο οικοσύστημα της Μεσογείου και να επιβεβαιώσουν τις ανησυχίες των επιστημόνων.

Τα στοιχεία του δορυφόρου Sea Wifs δείχνουν ότι σε διάφορες περιοχές της νοτιοανατολικής Μεσογείου, οι συγκεντρώσεις του φυτοπλαγκτόν είναι οι χαμηλότερες που έχουν καταγραφεί από το 1999, γεγονός που προκαλεί ανησυχίες για τις επιπτώσεις στον πληθυσμό της υπόλοιπης ιχθυοπανίδας της Μεσογείου.

Οι τιμές συγκέντρωσης του φυτοπλαγκτόν κυμαίνονται από 0,01 έως 0,03 mg ανά κυβικό μέτρο θάλασσας, όταν παλαιότερα οι τιμές έφταναν και το 0,1 mg.

ι ετήσιοι άνεμοι που πνέουν συνήθως τον Αύγουστο εκδηλώνονται στις ελληνικές θάλασσες και κυρίως στο Αιγαίο. Πνέουν από τα βορειοδυτικά και εκδηλώνονται σε μια περιοχή που ξεκινά από τη Μαύρη Θάλασσα και καταλήγει στο Κρητικό Πέλαγος.

Η έντασή τους μπορεί να ξεπεράσει τα 6 και 7 μποφόρ. Μελτέμια μικρότερης έντασης υπάρχουν και στο Ιόνιο.

Συνέπειες της ταλάντωσης

Οι πρώτες παρατηρήσεις των επιστημόνων συσχετίζουν την ταλάντωση με διάφορες επιπτώσεις στα οικοσυστήματα και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Για παράδειγμα, έχει παρατηρηθεί ότι, αναλόγως τις τιμές του δείκτη δυναμικότητας της ταλάντωσης, ο μπακαλιάρος έχει διαφορετική ανάπτυξη κάθε χρόνο από περιοχή σε περιοχή, λόγω της διαφορετικής παραγωγής φυτοπλαγκτόν.

Επιπροσθέτως, έχουν παρατηρηθεί επιπτώσεις στη συμπεριφορά των κόκκινων ελαφιών στις ακτές της Νορβηγίας, τα οποία επιλέγουν να μεταναστεύσουν σε υψηλότερα ή χαμηλότερα βοσκοτόπια.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτείται να μελετηθούν περαιτέρω οι συνέπειες και σε άλλες περιοχές της Ευρώπης που επηρεάζονται από το φαινόμενο, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και το οικοσύστημα της χώρα μας.

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΜΥΤΤΗ

Από το άρθρο του

"Σίγησαν" τα μελτέμια

17/1/2011 

http://www.real.gr/DefaultArthro.aspx?page=arthro&id=39393&catID=5

ΣΗΜΕΡΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΜΑΣ ΣΤΟ ΝΗΣΑΚΙ

Η σημερινή μέρα είναι αφιερωμένη από την εκκλησία μας  

στην Μεταμόρφωσή του Σωτήρος 

και γιορτάζει το εκκλησάκι μας στο νησάκι του Αφέντη Χριστού

 

 

 

 

Η ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΙΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ

“ΔΙΑΓΡΗΓΟΡΗΣΑΝΤΕΣ ΕΙΔΟΝ ΤΗΝ ΔΟΞΑΝ ΑΥΤΟΥ” (Λουκ.9,32)

 

Αν μελετήσουμε με προσοχή τα Ιερά Ευαγγέλια θα διαπιστώσουμε πως οι  μαθητές του Κυρίου φωτίζονταν σταδιακά και κατανοούσαν  το τι ήταν πραγματικά ο Διδάσκαλός τους. Έπρεπε να απαλλαγούν από τις λαθεμένες περί Μεσσία ιουδαϊκές προσδοκίες και να οδηγηθούν στην επίγνωση του Υιού του Θεού. Σε αυτό συνέβαλλε ουσιαστικά ο Κύριος με τις κατ’ ιδίαν διδασκαλίες Του, τα θαύματά Του, τις συζητήσεις. Σε αυτή την προοπτική εντάσσεται και το γεγονός της Μεταμορφώσεως.

Λίγο πριν το πάθος Του ο Κύριος κάλεσε τους μαθητές Του και τους ρώτησε τι λέγει ο κόσμος γι’ Αυτόν, αλλά και τι πιστεύουν και αυτοί για Εκείνον. «Τίνα με λέγουσιν οι όχλοι είναι; Οι δε αποκριθέντες είπον΄ Ιωάννην τον Βαπτιστήν, άλλοι Ηλίαν, άλλοι δε ότι προφήτης τις των αρχαίων ανέστη. Είπε δε αυτοίς΄ υμείς δε τίνα με λέγετε είναι;» (Λουκ.9,18-19). Ο ενθουσιώδης Πέτρος εξ’ ονόματος των έντεκα ομολόγησε ευθέως στον Χριστό: «Συ ει ο Χριστός ο Υιός του Θεού του ζώντος» (Ματθ.16,16). Αυτή η σωτήρια ομολογία χαροποίησε ιδιαίτερα τον Κύριο, ο Οποίος τους διαβεβαίωσε πως πάνω σε αυτή την πίστη και την ομολογία για το πρόσωπό Του θα οικοδομηθεί η Εκκλησία Του.

Έξι ημέρες μετά από αυτό το γεγονός ο Χριστός θέλοντας να στηρίξει έτι περισσότερο την πίστη τους, εν όψει του πάθους Του και του σταυρικού Του θανάτου, πήρε του τρεις πρόκριτους μαθητές Του Πέτρο, Ιάκωβο και Ιωάννη και ανέβηκαν σε κάποιο υψηλό βουνό, το οποίο η χριστιανική παράδοση ταυτίζει με το όρος Θαβώρ, που υψώνεται περήφανο πάνω από την μαγευτική πεδιάδα Εσδρελών, σαν μια τεράστια πυραμίδα, στα όρια της χώρας Ζαβουλών και Νεφθαλείμ. Η ώρα της αναβάσεως ήταν εσπέρα, πιθανότατα Σαββάτου, σύμφωνα με την περιγραφή του Ευαγγελιστή Λουκά (9,32). Όταν έφτασαν στην κορυφή ο Κύριος ενώ προσεύχονταν μεταμορφώθηκε ενώπιον των τριών μαθητών Του. Το πρόσωπό Του έλαμψε ως ο ήλιος και τα ενδύματά Του έγιναν στιλπνά και λευκά σαν το χιόνι (Μάρκ.9,3). Ταυτόχρονα περιβλήθηκε αίγλη ουράνιας υπερφυσικής λαμπρότητας, σαν το χιόνι, σαν το πιο λαμπρό φως που είχαν αντικρίσει ποτέ, σαν την πιο φωτεινή αστραπή.

Την ίδια στιγμή, άλλο παράδοξο και θαυμαστό θέαμα είδαν τα μάτια τους. Δύο μεγάλες σεπτές μορφές της Παλαιάς Διαθήκης φάνηκαν εκατέρωθεν του Ιησού, ο Μωϋσής και ο Ηλίας, «οφθέντες εν δόξη» (Λουκ.9,31). ως εκπρόσωποι του Νόμου και των Προφητών, να συνομιλούν με Αυτόν για τα μέλλοντα, που θα συνέβαιναν στα Ιεροσόλυμα, όπου ήταν ο τελικός προορισμός Του (Λουκ.9,31).

Οι μέγιστες αυτές μορφές είχαν αποχωρήσει από τον κόσμο κατά τρόπον μυστηριώδη. Ο Μωυσής απέθανε και κανείς δεν είδε το θάνατό του, ούτε τον τάφο του (Δευτ.34,6). Ο Ηλίας δεν γεύτηκε θάνατο, διότι ο Θεός τον μετέστησε με πύρινο άρμα στον ουρανό ζώντα (Δ΄Βασ.2,11). Το ίδιο μυστηριωδώς εμφανίστηκαν και πάλι στο όρος της Μεταμορφώσεως. Σύμφωνα επίσης με την Παλαιά Διαθήκη οι δυο αυτές μεγάλες προσωπικότητες είχαν την ύψιστη τιμή να δουν τη δόξα του Θεού ενώ ζούσαν. Ο Μωυσής στο όρος Σινά «εισήλθεν εις τον γνόφον, ου ην ο Θεός» (Εδοδ.20,21). Ο Ηλίας είδε την δόξα του Θεού στην «φωνήν αύρας λεπτής» (Γ΄Βασιλ.19,12).  Οι μαθητές έτρεφαν, ως πιστοί ισραηλίτες μεγάλη εκτίμηση σε αυτούς, διότι ο Μωυσής ήταν ο νομοθέτης του Ισραήλ και ο Ηλίας ο μέγιστος των προφητών. Τους ανεγνώρισαν προφανώς από τον διάλογό τους με τον Κύριο.

Ο ιερός Λουκάς μας λέγει πως την ώρα εκείνη της ουράνιας φωτοχυσίας ο Πέτρος και οι άλλοι δύο μαθητές «ήσαν βεβαρημένοι ύπνω΄ διαγρηγορήσαντες δε είδον την δόξαν αυτού και τους δύο άνδρας τους συνεστώτας αυτώ» (Λουκ.9,32). Το παράδοξο θέαμα τους συντάραξε κυριολεκτικά. Η ευτυχία που ένοιωθαν ήταν απερίγραπτη. Δεν ήθελαν με κανένα τρόπο να διαταραχθεί εκείνη η μακάρια κατάσταση. Γι’ αυτό μόλις είδαν να αποχωρούν οι δυο αρχαίοι άνδρες, ο Πέτρος παρακαλεί τον Ιησού να μείνουν για πάντα εκεί! «Επιστάτα, καλον εστιν ημάς ώδε είναι΄και ποιήσωμεν σκηνάς τρεις, μίαν σοι και μίαν Μωυσεί και μιαν Ηλία» (Λουκ.9,33). Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός πως για τους εαυτούς τους δεν ζητούν κατάλυμα, αλλά τους αρκεί η συγκλονιστική κατάσταση που βίωναν. Όμως συνεχίζει ο ιερός ευαγγελιστής «μη ειδώς ο λέγει», συνεπαρμένος από την θεία ηδονή δεν ήξερε τι έλεγε. Ξαφνικά, ενώ έλεγαν αυτά, συνέβη και άλλο παράδοξο φαινόμενο. «Εγένετο νεφέλη και επεσκίασεν  αυτούς΄ εφοβήθησαν δε εν τω εκείνους εισελθείν εις την νεφέλην΄ και φωνή εγένετο εκ της νεφέλης λέγουσα΄ ούτος εστιν ο υιός μου ο αγαπητός΄ αυτού ακούετε» (Λουκ.9,35). Ο Θεός Πατέρας από τον ουρανό επιβεβαίωνε για και ακόμα φορά, την θεία υιοθεσία! Η ουράνια φωνή που ακούστηκε μέσα από την φωτεινή νεφέλη προξένησε τέτοιο φόβο στους μαθητές, ώστε αυτοί έπεσαν πρηνείς στην βουνίσια χλόη και δεν μπορούσαν να σηκώσουν το κεφάλι από τη γη.

«Εν τω γενέσθαι την φωνήν ευρέθη ο Ιησούς μόνος, και αυτοί εσίγησαν» (Λουκ.9,36). Η παράδοξη οπτασία είχε λήξει, η φωτεινή νεφέλη είχε διαλυθεί και οι ουράνιοι επισκέπτες είχαν εξαφανιστεί. Ο Χριστός ενδεδυμένος πλέον την συνήθη μορφή Του, ενθαρρύνοντας τους σαστισμένους και φοβισμένους μαθητές Του τους είπε: «Εγέρθητε και μη φοβείσθε»(Ματθ.17,8).

Εν τω μεταξύ είχε περάσει και η νύκτα και οι πρώτες ακτίνες του ηλίου έκαμαν την εμφάνισή τους στο όρος της Μεταμορφώσεως. Τίποτε δεν θύμιζε πια την συγκλονιστική νύχτα και μόνο οι ψυχές των μαθητών ήταν πλημμυρισμένες από θαυμασμό και θεία έκσταση. Ενώ κατηφόριζαν το δρόμο της επιστροφής ο Χριστός τους παρακάλεσε να μην αναφέρουν σε κανέναν το γεγονός, «έως ου ο υιός του ανθρώπου εκ νεκρών αναστή»(Ματθ.17,9, Μάρκ.9,9). Κοινοποίηση του γεγονότος στον ευρύτερο κύκλο των μαθητών θα προκαλούσε σύγχυση διότι δεν ήταν ακόμη ικανοί να κατανοήσουν τα μυστήρια του Θεού. Πολλώ δε μάλλον στον αμαθή όχλο, διότι θα προκαλούσε άκαιρους ενθουσιασμούς και θα έβλαπτε το υπόλοιπο έργο Του.

Οι τρεις μαθητές πράγματι διαφύλαξαν την εντολή του Κυρίου, μόνο που τους βασάνιζε το ερώτημα: «τι έστι το εκ νεκρών αναστήναι» (Μάρκ.9,10). Δεν μπορούσαν να καταλάβουν την ανάσταση του Δασκάλου τους, αφού είχαν την εσφαλμένη αντίληψη ότι «ο Χριστός μένει εις τον αιώνα» (Ιωάν.12,3) ως ο κραταιός εγκόσμιος βασιλεύς του Ισραήλ. Επίσης τους προβλημάτιζε το γεγονός της εμφανίσεως του Ηλία, διότι γνώριζαν πως η δεύτερη εμφάνισή του στον κόσμο σημαίνει την έλευση του Μεσσία και την αρχή της βασιλείας του (Μαλαχ.4,5). Αναρωτιόνταν, γιατί να μην κηρύξουν τα καλά νέα της ελεύσεως του Μεσσία και της βασιλείας του;   Δεν άντεξαν και ρώτησαν τον Κύριο: «τι ουν οι Γραμματείς λέγουσιν, ότι Ηλίαν δει ελθείν πρώτον;» (Ματθ.17,10). Ο Χριστός τους απάντησε πως ο Ηλίας πράγματι ήδη ήλθε, αλλά οι Γραμματείς δεν τον ανεγνώρισαν και τον κακοποίησαν, όπως θα κακοποιήσουν και τον Υιό του Ανθρώπου. Οι μαθητές κατάλαβαν ότι τελικά μιλούσε για τον Ιωάννη τον Βαπτιστή, ο οποίος υπήρξε όμοιος στο θάρρος και στην πίστη με τον μεγάλο προφήτη.

Μετά την Ανάσταση οι τρεις μαθητές κατανόησαν το μεγάλο γεγονός της θείας Μεταμορφώσεως, όταν είδαν ξανά τον Κύριο δοξασμένο. Διηγήθηκαν στους υπόλοιπους αποστόλους την φοβερή οπτασία. Οι δύο μάλιστα από αυτούς κατέγραψαν στις επιστολές τους την συγκλονιστική εμπειρία της Μεταμορφώσεως του Κυρίου. Ο απόστολος Πέτρος στην Β΄ Καθολική Επιστολή του έγραψε τα εξής: «Εγνωρίσαμεν υμίν την του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού δύναμιν και παρουσίαν… επόπται γενηθέντες της εκείνου μεγαλειότητος, λαβών γαρ παρά Θεού Πατρός τιμήν και δόξαν φωνής ενεχθείσης αυτώ τοιάδε υπό της μεγαλοπρεπούς δόξης, ούτος εστιν ο υιός μου ο αγαπητός, εις ον εγώ ευδόκησα΄ και ταύτην την φωνήν ημείς ηκούσαμεν εξ ουρανού ενεχθείσαν, συν αυτώ όντες εν τω όρει τω αγίω» (Β΄Πετρ.1,16-19). Ο απόστολος Ιωάννης στην αρχή του ευαγγελίου του αναφέρει ότι «εθεασάμεθα την δόξαν αυτού, δόξαν ως μονογενούς παρά πατρός, πλήρης χάριτος και αληθείας» (Ιωάν.1,14), αναφερόμενος προφανώς στο γεγονός της θείας Μεταμορφώσεως. Επίσης στην Α΄ Καθολική Επιστολή του υπαινίσσεται την εμπειρία της Μεταμορφώσεως του Κυρίου γράφοντας ότι «αύτη εστίν η επαγγελία ην ακηκόαμεν απ αυτού και αναγγέλλομεν  υμίν, ότι ο Θεός φως εστι» (A΄ Ιωάν.1,5).

Tου Λάμπρου Κ. Σκόντζου, Θεολόγου – Καθηγητού.

http://www.immspartis.gr/?p=5435

ΜΙΑ ΞΕΧΩΡΙΣΤΗ ΑΝΑΤΟΛΗ ΣΕ ΑΣΠΡΟΜΑΥΡΗ ΕΚΔΟΧΗ

Μοναδική σφραγίδα με ιερογλυφική γραφή βρέθηκε στην Κρήτη

Περισσότερα από 800 ανθρωπόμορφα ειδώλια, γυναικεία και ανδρικά, ομοιώματα μελών του ανθρώπινου σώματος, αρκετά σε μορφή ζώου, αγγεία, τμήματα πήλινων πλακιδίων με επίθετα ειδώλια πτηνών και διπλών κεράτων, πλήθος πήλινα σφαιρίδια. Ολα αυτά και πολλά ακόμη σε ένα μινωικό «ιερό κορυφής» σε υψόμετρο 858 μέτρων στο όρος Βρύσινα της Κρήτης, στα νότια του Ρεθύμνου. Και το εξαιρετικό εύρημα της φετινής ανασκαφικής περιόδου: Μία τετράπλευρη σφραγίδα από βαθυκόκκινο ίασπη, με χαραγμένα σημεία της μινωικής ιερογλυφικής γραφής και στις τέσσερις επιφάνειές της, που την αναδεικνύει ως τη μοναδική ως τώρα παρουσία της αρχαιότερης γραφής των Μινούτων στη δυτική Κρήτη.

«Αγιο Πνεύμα» ονομάζεται σήμερα η κορυφή, από την ομώνυμη εκκλησία που κτίσθηκε στο σημείο αυτό, πάνω από το ιερό των Μινωιτών, όπως θεωρούν πλέον οι αρχαιολόγοι. Γύρω από αυτή την εκκλησία, στα τρία άνδηρα που σχηματίζονται στο χώρο διεξάγεται η ανασκαφή, η οποία έφερε στο φως τα πολυάριθμα ευρήματα που χρονολογούνται σε όλη την Παλαιοανακτορική περίοδο (περίπου 1900-1700 π. Χ) και τουλάχιστον ως την αρχή των Νεοανακτορικών χρόνων (περίπου 1700-1500 π. Χ.).

Τα περισσότερα ευρήματα εντοπίσθηκαν στο μεσαίο άνδηρο, όπου τα χώματα ήταν αδιατάρακτα, ενώ σημαντικός αριθμός τους βρισκόταν ακόμη και στις κάθετες σχισμές και τις κοιλότητες του βράχου, εκεί όπου προφανώς τα εναπόθεταν οι μινωίτες προσκυνητές που ανέβαιναν στο ιερό αυτό με τα αναθήματά τους προς τη θεότητα.

Μετάλλινοι λατρευτές (ανθρωπόμορφα ειδώλια), χάλκινοι μικρογραφικοί πελέκεις, χάλκινα ομοιώματα εγχειριδίων, καθώς και λίθινα σκεύη, μεταξύ των οποίων το ένα είναι πιθανότατα αιγυπτιακό, δύο τράπεζες προσφορών από στεατίτη και δύο μικρές λοπάδες (μαγειρικά σκεύη με μεγάλο άνοιγμα) είχαν έρθει άλλωστε στο φως και κατά το 2010. Εύλογα λοιπόν οι ανασκαφείς της ΚΕ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων υπό την ευθύνη της αρχαιολόγου κυρίας Ελένης Παπαδοπούλου και του Πανεπιστημίου Κρήτης με την ευθύνη της καθηγήτριας κυρίας Ιριδας Τζαχίλη θεωρούν πλέον ότι ο Βρύσινας είναι το σημαντικότερο ιερό κορυφής για τη δυτική Κρήτη. Με σαφείς αναλογίες μάλιστα, ως προς το τελετουργικό πλαίσιο, τη μορφή της λατρείας αλλά και τον τρόπο άσκησής της με τα ανακτορικά ιερά κορυφής - Γιούχτα, Κόφινα, Πετσοφά και Τραόσταλο - της Κεντρικής και της Ανατολικής Κρήτης.

πηγή βήμα on line

Πηγή:

http://www.neakriti.gr/?page=newsdetail&DocID=842892&srv=94

MALIA BY NIGHT : IN THE OLD VILLAGE