Έχει πολύ ενδιαφέρον να ασχολείσαι με έναν λαό που με τον βίο του στο διάβα των αιώνων πρόσφερε στην ανθρωπότητα την υπέρτατη έννοια της ζωής: γνώση, μάθηση, αναζήτηση, τέχνη, ελευθερία, ανεξαρτησία.
Γράφει ο J. Alexander Mac Gillivray για τον σέρ Άρθουρ Τζον Έβανς:
«Ο Έβανς, ένα πλουσιόπαιδο, έθεσε ως στόχο να αναζητήσει την προέλευση του ευρωπαϊκού πολιτισμού καθώς αισθανότανε πως αυτός ο πολιτισμός ήταν συνδεδεμένος με την καταγωγή των Ελλήνων.
"Δε δίστασε να ενωθεί με τους Κρητικούς στον απελευθερωτικό αγώνα τους κατά του τουρκικού ζυγού. Ο Έβανς έκανε φθονερές συγκρίσεις μεταξύ του ελεύθερου και ανεξάρτητου πνεύματος που παρατήρησε στη Μινωϊκή τέχνη και στο μονότονο ρυθμό που είδε στους Οθωμανούς καθώς και στην αρχαία Μέση Ανατολή και την αιγυπτιακή τέχνη. Από τότε που αποσύρθηκαν οι Τούρκοι από την Κρήτη το 1898 οι αρχαίοι Μίνωες παρέμειναν όμηροι του Έβανς, με ορισμένες προϋποθέσεις.» Τι ήθελε να επιτύχει ο Έβανς: Α. Ήθελε να αποδείξει πως η μύθος, για τα ‘ειδωλολατρικά ελληνικά μυθεύματα’ του μεσαίωνα είχαν έρεισμα στέρεο. Β. Ήθελε να πείσει τον κόσμο πως τα μυθεύματα αυτά, αποτελούν μια στιβαρή βάση όπου στηρίχθηκε ο ελληνικός πολιτισμός. Γ. Ήθελε να θεμελιώσει την ιδέα πως η ευρωπαϊκή αναγέννηση που ήταν συνέχεια του ελληνικού πολιτισμού βασιζόταν όχι σε θρύλους και αόριστες παραδόσεις αλλά σε ιστορικά γεγονότα που κατόπιν μυθοποιήθηκαν...
“Για παράδειγμα», σημειώνει ο πιο πάνω αναφερόμενος, «ο Έβανς επέμενε ότι οι Μίνωες ήταν ελεύθεροι από κάθε εξωτερική επιρροή, αν και αυτός ήταν ο μοναδικός που ανακάλυψε αρχαιολογικά στοιχεία ισχυρής παρουσίας Αιγυπτίων και Μυκηναίων ελλήνων στην Κνωσό.» Ναι, αποκαλύφθηκε το εντυπωσιακό παλάτι του Μίνωα. Αυτό είναι ένα γεγονός. Εκατοντάδες χιλιάδες περιηγητές επισκέπτονται κάθε χρόνο τον αρχαιολογικό χώρο της Κνωσού.
Φώτο: Νόμισμα της Κνωσού με σχέδιο το Λαβύρινθο
Ο απόηχος της ιστορίας του βασιλιά Μίνωα με τον τερατώδη Μινώταυρο πλανάται ακόμη πάνω από το μινωικό παλάτι.
Ο Μινώταυρος
Το γιγάντιο θηρίο που είχε σώμα ανθρώπου και κεφάλι ταύρου θεωρείται πως ήταν παιδί της γυναίκας του βασιλιά, που συνευρέθει με έναν ταύρο και βρυχάται ασταμάτητα μέσα στα σκοτεινά δώματά του Λαβύρινθου. Προσμένει τον ετήσιο φόρο των Αθηνών, επτά αγόρια και επτά κορίτσια για να τα κατασπαράξει. Ώσπου ήρθε ο ήρωας Θησέας για να τον σκοτώσει. Ο Λαβύρινθος σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα του Μίνωα, Δαίδαλο, που δραπέτευσε μαζί με το γιο του Ίκαρο από την Κρήτη, πετώντας με φτερά που κατασκεύασαν από κερί των μελισσών και φτερά πουλιών.
Τριάντα χρόνια έκανε ανασκαφές ο Έβανς στην Κρήτη. Έψαξε παντού να βρει τον περίφημο Λαβύρινθο. Ήταν βέβαιος πως θα τον έβρισκε.
Γράφει σχετικά η Μαίρη Αδαμοπούλου:
"Μπορεί να έχει το όνομα, το σπήλαιο του Λαβυρίνθου στην Κρήτη, αλλά δεν είναι η μυθική φυλακή του Μινώταυρου, όπως υποστηρίζουν ερευνητές που το επισκέφθηκαν ξανά.
Σκοτεινό, πολύπλοκο, γεμάτο στενούς διαδρόμους μήκους 2,5 χλμ. και δεκάδες τυφλά δωμάτια. Όσοι βρέθηκαν στα σωθικά του κατά τη διάρκεια σεισμού λένε ότι άκουσαν βρυχηθμό άγριου ζώου. Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι αυτό το εγκαταλελειμμένο λατομείο βρίσκεται κοντά στη Γόρτυνα ήταν αρκετό για να ταυτιστεί στο συλλογικό ασυνείδητο με τον μυθικό Λαβύρινθο. Τη θεωρία αυτή, που έχει δεχτεί επιστημονικά πυρά, έρχεται να επανεκτιμήσει μια ομάδα Βρετανών και Ελλήνων ερευνητών, επιχειρώντας να απαντήσει σε ένα ερώτημα που ταλανίζει εδώ και αιώνες τους ειδικούς: πού βρίσκεται ο Λαβύρινθος του Μινώταυρου;»
Κνωσός
Ο Λαβύρινθος της Αιγύπτου
Λαβύρινθος όμως δεν υπήρχε μόνον στην Κρήτη. Υπήρχε και στην Αίγυπτο. Αυτό, τουλάχιστον, μας αναφέρει ο Ηρόδοτος που πήγε και το είδε:
«Για να ενισχύσουν τους δεσμούς μεταξύ τους, αποφάσισαν ν’ αφήσουν ένα κοινό μνημείο της βασιλείας τους και έχτισαν έναν λαβύρινθο λίγο μακριά από τη λίμνη Μοίρη, κοντά στο σημείο που λέγεται πόλη των Κροκοδείλων. Είδα αυτό το κτίριο, το οποίο δεν νομίζω πως μπορώ να περιγράψω, πρέπει να στοίχισε σε κόπο και σε χρήμα περισσότερο από όλα τα τείχη και τα δημόσια έργα όλων μαζί των Ελλήνων.»
Μινωίτες και Αιγύπτιοι
Οφείλουμε να επεξηγήσουμε πως ο Ηρόδοτος αναφέρεται για τους αιγύπτιους βασιλείς Amenemhêt τον Γ΄ και την κόρη του μετά ως βασίλισσα περί το 1790 π.Χ. Πράγμα το οποίο δηλώνει τις σχέσεις που είχαν οι Μινωίτες με τους Αιγύπτιους.
Κακώς όμως αναγράφεται σε πολλά βιβλία πως ο Λαβύρινθος δημιουργήθηκε πρώτα στην Αίγυπτο με αφορμή την αναφορά του Ηροδότου. Η λέξη ‘Λαβύρινθος’ έχει ρίζα ελληνική, είναι συγγενής με τη λέξη λαύρα=διάδρομος, ρύμη, στενωπός, ενώ η κατάληξη συναντιέται όπως Μήρ-ινθος, υάκ-ινθος κλπ.
Μετά τον Ηρόδοτο ή καλύτερα μετά την αναφορά του Στράβωνα για Λαβύρινθους, γίνεται συχνή αναφορά και για άλλα μέρη, αλλά κατ’ ουσία, υπονοούνται στοές σε κάποια οροσειρά, τίποτε περισσότερο.
Το ερώτημα που αναφύεται είναι: θα βρεθεί ποτέ ο Λαβύρινθος του Μινώταυρου;
Οι ερευνητές, που προέρχονται από Μ. Βρετανία και Αυστρία, είναι αισιόδοξοι. Πιστεύουν πως ένα σύμπλεγμα σπηλαίων κοντά στην αρχαία Γόρτυνα θα μπορούσε να κρύβει το περίφημο κατασκεύασμα του Δαίδαλου.
Τα Video
Θα παρουσιάσουμε πιο κάτω δύο Video.
Το ένα αφορά το λεγόμενο σπήλαιο του Λαβύρινθου, που πρόκειται για αρχαίο λατομείο στην Κρήτη και το δεύτερο video αναφέρεται σε τεράστιο σπήλαιο της νήσου Μάλτας, δυτικά της Κρήτης, όπου πληροί τους όρους της κατοικίας του Μινώταυρου. Υπάρχουν εκεί ...τριάντα χιλιάδες σκελετοί στα τεράστια χαοτικά δώματα του σπηλαίου, που σήμερα είναι κλειστά.
The Labyrinth of Crete
The Labyrinth of Crete is situated circa 3 km northeast from the archaeological site of Gortys at central Crete. It is an underground quarry in marly limestone, excavated probably during the Roman ...
Αναφέρθηκαν:
Ο J. Alexander Mac Gillivray είναι ο συγγραφέας του βιβλίου: Minotaur: Sir Arthur Evans and the Archaeology of the Minoan Myth (New York: Hill and Wang, 2000). Μαίρη Αδαμοπούλου: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΕ ΛΑΤΟΜΕΙΟ ΣΤΗ ΝΟΤΙΑ ΚΡΗΤΗ—δημοσίευμα εφημ. ‘ΤΑ ΝΕΑ’ 20-10-2009 Ηρόδοτος βιβλίο Β΄ στ.148. Μετάφραση κειμένου Ηροδότου από: Κάκτος Λεξικό Liddell & Scott.
Το κρητικό το καύχημα
είναι για τση λεβέντες,
απού ΄χουν θάρρος στην καρδιά
και καθαρές κουβέντες.
Καθώς έψαχνα το θέμα γεωμετρικοί τάφοι στην Κρήτη έπεσα πάνω στο ιστολόγιο http://kavrochori.blogspot.com/ και ειλικρινά έτριβα τα μάτια μου από όσα διάβαζα εκεί.
Δεν σας κρύβω ότι αισθάνθηκα ζήλια αλλά και υπερηφάνεια για τον συντοπίτη μου. Ζήλια γιατί είχε την ανέλπιστη τύχη να συναντηθεί με την ιστορία της κοινής πατρίδας μας της Κρήτης , βρίσκοντας στο οικόπεδό του ένα γεωμετρικό τάφο, και περηφάνια γιατί αντί να τον καταστρέψει κάλεσε την Αρχαιολογική Υπηρεσία και συνέβαλε με τον τρόπο του να διασωθούν σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα..
Όταν το καλοκαίρι βρέθηκα στην περιοχή της Αρχαίας Δρήρου κοντά στους Έλληνες και Γάλλους αρχαιολόγους και είδα το πρώτα ευρήματα της ανασκαφής του χώρου ( μόλις μιας εβδομάδας!!! ανασκαφή) αισθάνθηκα μια ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση και είπα ότι ήμουν ευτυχής που είχα την τύχη να ακούσω τους αρχαιολόγους να μας μιλούν για αυτά τα ευρήματα . (ΔΡΗΡΟΣ : ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΞΕΝΑΓΗΣΗ - http://boraeinai.blogspot.com/2009/08/blog-post_23.html) .
Σήμερα καταλαβαίνω ότι αυτό που έζησα ήταν μια παρανυχίδα εμπρός σε αυτό που έζησε ο συμπατριώτης μου κ. Νίκος Ψυχογιός , καθηγητής του 2 ΕΠΑΛ Ηρακλείου Κρήτης και ασφαλώς καταλαβαίνω την μεγάλη του χαρά που βρέθηκε μπροστά σε αυτό το αρχαιολογικό θαύμα.
Σήμερα λοιπόν με ιδιαίτερη χαρά και περηφάνια σας παρουσιάζω τα όσα γράφει στο ιστολόγιο του.
Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου 2009
Σταματήσαμε την εκσκαφή και πήγαμε αμέσως να δούμε ........ τι να δούμε ....... μάλλον να συναντηθούμε με την Ιστορία της περιοχής που έρχονταν από το μακρυνό παρελθόν ...... 3.000 χρόνια πριν!!!!!
Η πρώτη εικόνα που είδαμε ήταν αρκετή για να μας πιάσει ρίγος .....
ΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ
Και τώρα; ...... και τώρα τι κάνουμε;
Υπηρξε πάντως έντονος προβληματισμός για το τι θα συνέβαινε αν ειδοποιούσαμε τις αρχές (αστυνομία, αρχαιολογία, δήμο).
Πολλοί μας είπαν....
"Ξεχάστε το σπίτι σας και οπωσδήποτε το οικόπεδό σας"
........ άλλοι πάλι .........
"Μα τι άτυχοι είστε !!!" ,
"Το καλύτερο που έχεις να κάνεις είναι να ανοίξεις ένα λάκο και να τα πετάξεις μέσα σπασμένα",
"Θα μπλέξετε ρε παιδιά .... τι το ψάχνετε μην πείτε τίποτα σε κανέναν και χώστε τα πάλι" !!!!!!!!
.....και οι πιο "μάγκες".... εγώ φίλε μου θα τα πουλούσα και θα εξασφάλιζα όχι μόνο το χτίσιμο του σπιτιού μου αλλά ακόμα και τα δισέγγονά μου"
Όμως ούτε η παιδεία μας, ούτε η κουλτούρα μας αλλά ούτε και η ηθική μας, επέτρεπε να επηρεαστούμε από αυτές τις κουβέντες.
Είχαμε καθυστερήσει ήδη 17 μήνες να πάρουμε την οικοδομική άδεια γιατί η "αρμόδια" (!!!) υπάλληλος της Πολεοδομίας της Νομαρχίας του Ν. Ηρακλείου ήθελε να εξαντλήσει τον "υπηρεσιακο της" ζήλο....... αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία, μια ιστορία που γράφεται όμως σήμερα και δεν έχει μάλλον καμία σχέση με τον Πολιτισμό που μόλις είχαμε έρθει σε επαφή!
Μια ακόμα καθυστέρηση (όση και να ήταν αυτή) και μάλιστα για αυτό το λόγο, ίσως είναι μια καθυστέρηση που πραγματικά αξίζει να την υπομείνεις.
Είπαμε λοιπόν στον χειριστή του μηχανήματος να βάλει την τσάπα πάνω στην τρύπα και ειδοποιήσαμε αμέσως την αστυνομία και συγκεκριμένα το αστυνομικό τμήμα Αμμουδάρας Γαζίου. Ταυτόχρονα ειδοποιήθηκε ο Αρχιτέκτονας μηχανικός κ. Γιάννης Χαλαμπαλάκης μέσω του οποίου ειδοποιήθηκε ο Αρχαιολόγος κ. Αντώνης Βασιλάκης με τον οποίον συνδέονται με μακροχρόνια φιλία.
Η ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ
Η αστυνομία ανταποκρίθηκε αμέσως. Σε 10 λεπτά έφτασε στο χώρο μας περιπολικό για φύλαξη του χώρου. Σε λίγη ώρα ακόμα έφτασε ο Δήμαρχος Γαζίου κ. Γιώργος Μαρκογιαννάκης μαζί με την σύμβουλό του Χρύσα Βαθειανάκη και ενημερώθηκαν από εμένα.
Το βράδυ ο χώρος φυλάχθηκε από ιδιωτική εταιρία security (την οποία ειδοποίησε ο Δήμαρχος) και από πολύ συχνές περιπολίες της αστυνομίας μέχρι το πρωι όπως διαπίστωσα αφού κατά τη διάρκεια της νύχτας .... περιπολούσα και εγώ προσωπικά.
Στις 08:30 το πρωί της επόμενης μέρας ένα υπηρεσιακό αυτοκίνητο της αρχαιολογίας σταμάτησε έξω από το οικόπεδό μας. Ο Αρχαιολόγος κ. Αντώνης Βασιλάκης μαζί με το βοηθητικό του προσωπικό είχαν έρθει για να ξεκινήσουν την ανασκαφή του τάφου.
ΕΔΩ ΞΕΚΙΝΑΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΜΑΣ ΙΣΩΣ Η ΠΙΟ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΗ ΜΕΡΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΑΣ!!!!!!
Η ΑΝΑΣΚΑΦΗ
Το συνεργείο πιάνει αμέσως δουλιά και σε λίγα λεπτά ο κ. Βασιλάκης μπαίνει μέσα στον τάφο.
"Ο τάφος είναι της Γεωμετρικής περιόδου (1000 - 800 π.Χ.) και είναι θαλαμωτός λαξευτός πάνω σε κούσκουρα" (Ο κούσκουρας για όσους δεν ξέρουν είναι ένα αργιλώδες ασβεστούχο χώμα εξαιρετικά συμπιεσμένο από τις γεωλογικές μεταβολές και σχεδόν αδιαπέραστο από το νερό)
Η δουλειά του Αρχαιολόγου είναι να αποκαλύψει τα ευρήματα χωρίς να τα καταστρέψει. Είναι μια υπεύθυνη και πολύ λεπτομερής επέμβαση που απαιτεί όχι μόνον προσοχή αλλά και μεγάλη αγάπη για τη δουλειά του και κυρίως σεβασμό στην ιστορία και τις συνήθειες των προγόνων μας.
Έτσι στην αρχή απομακρύνθηκαν τα μπάζα που προήλθαν από την πτώση της οροφής με τα χέρια και στη συνέχεια με το σκαλιδάκι. Παρατήρησα ότι δεν χτυπούσε αλλά έξυνε το χώμα με πολύ προσοχή. Ένα ψάθινο σκουπάκι ήταν το απαραίτητο εργαλείο που συμπλήρωνε τη φάση αυτή. Με το σκουπάκι μάζευε τα χώματα και με μια παλάμη χωρίς στυλιάρι τα τοποθετούσε σε ειδικό ελαστικό οικοδομικό κάδο για να απομακρυνθούν και να τοποθετητούν σε ειδικό σημείο για μια δεύτερη επεξεργασία.
Το πρώτο αγγείο αποκαλύπτεται !!! Φέρει σταυρούς και ομόκεντρους κύκλους καθώς και παράλληλες γραμμές και ταινίες χρωματιστές με γήινα χρώματα φτιαγμένα από την ίδια τη φύση. Ακολουθεί η αποκάλυψη ολοένα και περισσότερων αγγείων απίστευτης ομορφιάς που προκύπτει από τα σχήματα που είναι χαραγμένα ή απλά ζωγραφισμένα επάνω τους εδώ και 3.000 χρόνια...... Λες και ο χρόνος δεν πέρασε από αυτή την τρύπα στη γη.
Η ΜΗΤΡΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΓΗΣ
Ο τάφος είχε σχήμα θαλάμου (σύμβολο της μήτρας της μητέρας γης) διαμέτρου 2,5 μέτρων και ύψους 1,20 μέτρα.
Ήταν λαξευτός μέσα στον κούσκουρα που τα λαξεύματα φαίνονται ακόμα. Από αυτά τα λαξεύματα οι αρχαιολόγοι βγάζουν πολύτιμα συμπεράσματα για το είδος το σχήμα και το μέγεθος του εργαλείου που χρησιμοποιήθηκε για την δημιουργία του.
Λίγα μέτρα πιο πέρα Δυτικά του θαλάμου είχαν προηγουμένως σκάψει ένα τούνελ που οδηγούσε στην είσοδο του τάφου ο οποίος είχε σφραγιστεί με πέτρα (σιδερόπετρα τη λένε εδώ στην Κρήτη λόγω του χαρακτηριστικού ήχου που παράγεται όταν την κτυπάς). Πέτρα που χρησιμοποιούσαν εκείνη την εποχή στα ελαιουργεία για την σύνθλιψη του ελαιοκάρπου.
ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ
Γύρω στις 10:30 ήρθε συνεργείο του TV-Creta (γνωστού ως Creta Chanel) με τη δημοσιογράφο Γιάννα Χρονάκη για ρεπορτάζ.
ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΤΟΥ TV-CRETA στις 29/09/09
Κάντε "κλικ" στο βελάκι για να δείτε το βίντεο
Την επόμενη μέρα ο τοπικός τύπος και τα τοπικά Μ.Μ.Ε. είχαν το θέμα ανάμεσα στις πρώτες τους ειδήσεις.
Ο ΠΟΛΕΜΙΣΤΗΣ ΠΕΘΑΙΝΕΙ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟ ΟΠΛΟ ΤΟΥ
Συνολικά βρέθηκαν στον τάφο 82 αγγεία από μικρά έως μεγάλα μεταξύ των οποίων 4 μεγάλοι τεφροδόχοι κρατήρες που περιείχαν υπολείμματα καύσης των νεκρων.
Τέσσερις ταφές λοιπόν και μέσα σε αυτούς ένας πολεμιστής.
Η αιχμή του δόρατός του σε πολύ καλή κατάσταση που μπορεί ακόμα να κόψει, βρισκόταν μαζί με τα οστά του στον ίδιο τεφροδόχο κρατήρα όμως ήταν και αυτό σκοτωμένο.
Το λύγιζαν (το σκότωναν κι αυτό) όταν πέθαινε ο πολεμιστής γιατί είχε πλέον εκτελέσει την αποστολή του ως όπλο και δεν έπρεπε να το χρησιμοποιήσει άλλος.
Η ΤΕΧΝΗ ΕΚΔΗΛΩΝΕΙ ΤΟ ΣΕΒΑΣΜΟ ΤΗΣ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ
Καθώς η ανασκαφή εξελίσσεται αποκαλύπτονται ολοένα και περισσότερα απίστευτης ομορφιάς αγγεία μες γεωμετρικά σχήματα, τρίγωνα, τετράγωνα, ρόμβοι, παράλληλες γραμμές, ταινίες, ομόκεντροι κύκλοι, σταυροί, σύμβολα που στο πέρασμα των αιώνων και των χιλιετιών διατηρούν ακόμα τη ζωντάνια τους διδάσκοντάς μας "πολιτισμό".
Όλα αυτά για να τιμήσουν τον "άνθρωπο" αλλά κυρίως το πέρασμά του από τουτο τον κόσμο!
Μία από τις 4 ταφές μάλλον ήταν γυναικεία ταφή. Κατά την ανασκαφή βρέθηκε πλήθος χαντρών που πιθανώς συνέθεταν περιδέραια. Χάντρες από φαγεντιανή, το πολύτιμο αυτό υλικό που προμηθεύονταν οι Κρήτες από την Αίγυπτο και αφού το διαμόρφωναν το έψηναν και αποκτούσε έτσι υαλώδη υφή.
ΑΛΗΘΕΙΑ ΠΟΥ ΘΑ ΕΚΤΕΘΟΥΝ;
Αργότερα, ο αρχιτέκτονας μας Γιάννης Χαλαμπαλάκης, όταν πια πλησίαζε να ολοκληρωθεί η ανασκαφή, μετά από συνενόηση του Δημάρχου με τον κ. Βασιλάκη, αποτύπωσε σε σχέδιο τον τάφο με τις διαστάσεις του και την ακριβή θέση των ταφών και των κτερισμάτων προκειμένου να χρησιμοποιηθεί στην ανακατασκευή του τάφου στον οποίο θα εκτεθούν τα γνήσια ευρήματα όταν δημιουργηθεί το Αρχαιολογικό Μουσείο Γαζίου (όπως μας είπαν).
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΣ ... ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟΣ
Το μεσημέρι όταν τα παιδιά σχόλασαν από το σχολείο ήρθαν με τη Ρένα σχεδόν αμέσως για να ζήσουν αυτή τη μοναδική εμπειρία, φέρνοντας μαζί τους και τις φίλες τους.
Είχαν την ευκαιρία όχι μόνο να δουν και να αγγίξουν τα ευρήματα αλλά να συνομιλήσουν και να ενημερωθούν από τον Αρχαιολόγο κ. Βασιλάκη.
Η ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ, Η ΑΡΙΘΜΗΣΗ, ΚΑΙ Η ΑΝΑΣΥΡΣΗ
Στις 5:00 το απόγευμα η ανασκαφή είχε τελειώσει.
Τα χώματα είχαν απομακρυνθεί από το εσωτερικό του τάφου και το μεγαλείο της τέχνης και της ευαισθησίας είχε αποκαλυφθεί πλήρως!!!
Ο κ. Βασιλάκης ανασήκωσε μερικά από αυτά για να μας τα δείξει....
Στη συνέχεια όλα τα αντικείμενα επισημάνθηκαν, φωτογραφήθηκαν, αριθμήθηκαν πριν αρχίσει η ανάσυρσή τους και η μεταφορά.
Η ΜΕΓΑΛΗ ΣΤΙΓΜΗ ..........
Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΥΠΟΚΛΕΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΣΕΒΑΣΜΟ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ
Ναι.... έχουμε ξαναδει αρχαία ..... Ναι στα μουσεία. Μόνο που δεν μπορείς να τα αγγίξεις......
Άλλοτε μια τζαμαρία, σου εμποδίζει την πρόσβαση, άλλοτε μια επιγραφή "μην αγγίζετε", δεν σε αφήνει να δεχτείς την ενέργεια που ακόμα και σήμερα μεταφέρουν αυτά τα άψυχα αλλά τόσο ζωντανά στοιχεία μεταφοράς πολιτισμού από τα βάθη των αιώνων.
Και ίσως αυτό δεν είναι άστοχο αφού όλοι που επισκέπτονται αυτά τα υπέροχα μνημεία του πολιτισμού, δεν έχουν τα ίδια συναισθήματα απέναντί τους.......
Δυστυχώς η Παιδεία της σημερινής μας Ελλάδας δεν κατάφερε να εμπνεύσει σεβασμό για την απαρχή του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού, του πολιτισμού που έθρεψε την ανθρωπότητα και τον πολιτισμό και τη φιλοσοφία που έβγαλε την Ευρώπη από τον Μεσαίωνα........
Τώρα όμως ήρθε η μεγάλη στιγμή για μένα και την οικογένειά μου!!! Ήρθε η στιγμή όχι μόνο να αγγίξουμε αλλά να κρατήσουμε στα χέρια μας αντικείμενα 3.000 χρόνων.
Δεν μπορώ όμως να περιγράψω τη συγκίνηση που ένοιωσα όταν μάλιστα αυτή η συγκίνηση μεγαλώνει μόνο που σκέφτομαι ότι τα παιδιά μου είχαν αυτή την ευκαιρία που εγώ είχα την τύχη να την ζήσω στα 50 μου χρόνια........
ΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Μετά από αυτή τη "μυσταγωγία" της ανάσυρσης από τον τάφο όλων των κτερισμάτων, τα τοποθετήσαμε ευλαβικά το ένα δίπλα στο άλλο πριν μεταφερθούν στο εργαστήριο. Πραγματικά εδώ είχαμε όχι μόνο την ευκαιρία να φωτογραφίσουμε τις λεπτομέρειες αλλά να αγγίξουμε και το περιεχόμενό τους..... τα υπολείματα καύσης, τις χαντρες, τις περόνες κλπ. αλλά και να τα μελετήσουμε (στο βαθμό που επιτρέπουν οι γνώσεις μας).
Την εποχή εκείνη τους έκαιγαν τους νεκρούς (σε αντίθεση με τη μινωική εποχή που τους έθαβαν σε παρόμοιους τάφους), και τα υπολείματα της καύσης αφού τα έπλεναν ευλαβικά με κρασί τα τοποθετούσαν σε τεφροδόχους κρατήρες. Μάλλον και η σειρά τοποθέτησης των υπολειμάτων έπρεπε να έπαιζε κάποιο ρόλο αφού τα πρώτα οστά που είδαμε και αγγίξαμε ήταν τμήματα του άνω μέρους του σώματος όπως τμήματα γνάθου, τμήματα κρανιακών οστών και κλείδα. Έτσι υποθέτουμε ότι στο κάτω μέρος των κρατήρων υπήρχαν τα οστά των κάτω άκρων (πόδια) και τα υπόλοιπα οστά είχαν τοποθετηθεί με τη σειρά προς το πάνω μέρος του σώματος. Η Αρχαιολογική και Ανθρωπολογική έρευνα που συνεχίζεται ακόμα και σήμερα θα δώσει απαντήσεις μόλις ολοκληρωθεί.
Φαίνεται ότι ένας από τους ενταφιασμένους είχε σοβαρό περιοδοντικό πρόβλημα. Τούτο το συμπεραίνουμε από το τμήμα της γνάθου του που κρατήσαμε στα χέρια μας αφού παρατηρούμε ότι ενώ κάποια δόντια είναι στη θέση τους (έστω και σπασμένα) κάποια άλλα λείπουν παντελώς σαν να έχουν πέσει πριν αυτός πεθάνει.
Ένα από τα μικρά αγγεία που ξεχώρισαν ήταν μία μικρή υδρία σε σχήμα παπαρούνας. Όπως μας εξήγησε ο κ. Βασιλάκης είχε το σχήμα της μύκωνος της υπνοφόρου, φυτό που το χρησιμοποιούσαν ως θεραπευτικό μέσο και ως παυσίπονο ιδιαίτερα για τους τραυματισμούς αφού είχε φυσικά και ναρκωτικές ιδιότητες. Το αγγείο αυτό έχει Κυπριακή επιρροή γεγονός που μαρτυρεί την διασύνδεση των πολιτισμών της εποχής.
Παρατηρήστε στις παρακάτω εικόνες τον τρόπο που το κρατά ο κ. Βασιλάκης για να διαπιστώσετε το σχήμα του.
Λίγο αργότερα, όλα τα ευρήματα μεταφέρθηκαν πολύ προσεκτικά, χωρίς να πιάνονται από τις λαβές, σε φορτηγάκι για να προοριστούν στο εργαστήριο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας για περαιτέρω μελέτη και καθαρισμό.
Το ίδιο βράδυ ο χώρος φυλάχθηκε πάλι και την επόμενη μέρα το συνεργείο των αρχαιολόγων ήρθε για τις τελευταίες εργασίες. Δηλαδή για το κοσκίνισμα των χωμάτων που βγήκαν από τον τάφο και την αποκάλυψη της διόδου μέσω της οποίας κατασκευάστηκε .
Τώρα πια ο τάφος έχει αδειάσει εντελώς !!!
Αυτό που βλέπουμε είναι ότι κατά την κατασκευή του λαξεύτηκε επίσης και ένα παταράκι στο εσωτερικό του (αριστερά) σε σχήμα ημικύκλιου. Το χρησιμοποιούσαν για να τοποθετούν επάνω τα αγγεία ενώ το υπόλοιπο μέρος ήταν καλυμμένο με βότσαλο ποταμίσιο. Το βότσαλο συλλέχθηκε από το συνεργείο της Αρχαιολογίας προκειμένου να χρησιμοποιηθεί στην ανακατασκευή και έκθεση του τάφου με τις ταφές και τα κτερίσματα του στο νέο υπό ίδρυση μουσείο του Δήμου Γαζίου.
Τις δυο αυτές μέρες και ιδιαίτερα μετά την προβολή της ανακάλυψης από τα Μ.Μ.Ε., πάρα πολύς κόσμος επισκεύτηκε τον χώρο γαι να δει από κοντά τον Αρχαίο Τάφο.
Η έκπληξη ήταν όταν κοντά στο μεσημέρι της δεύτερης μέρας έφτασαν στο χώρο περίπου 15 μαθητές με τον δάσκαλο και την δασκάλα τους από το Δημοτικό Σχολείο Καβροχωρίου. Οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να πάρουν ένα μάθημα Αρχαιολογίας από τον κ. Βασιλάκη, ένα μάθημα 'ισως από τα πιο ζωντανά και χρήσιμα για την ηλικία τους αφού τα ζωντανά ερεθίσματα οδηγούν πιο γρήγορα στη μάθηση και συντελούν στην διαμόρφωση της προσωπικότητάς τους.
ΕΠΙΜΥΘΙΟ
Αυτό ήταν........ Δυο μέρες μόνον και η Αρχαιολογική υπηρεσία μας επέτρεψε να συνεχίσουμε αμέσως χωρίς άλλες καθυστερήσεις τις εργασίες για την ανέγερση της οικοδομής.
Και που είναι οι καθυστερήσεις, γιατί δεν μας δέσμευσαν το οικόπεδο, γιατί δεν ζήτησαν να ψάξουν σε όλο το χωράφι; ......................... Γιατί άραγε υπάρχουν αυτές οι φήμες;
Τελικά φαίνεται ότι δεν είναι μόνο θέμα υπηρεσιών, αλλά και ευσυνείδητων εργαζομένων σε αυτές. Η εφορία Κλασικών Αρχαιοτήτων φαίνεται ότι στο Ηράκλειο λειτουργεί καλά.
Αλλά το σημαντικότερο απ όλα είναι ότι πολύ γρήγορα ο Πολιτισμός μας εμπλουτίζεται. Ποιός άραγε Υπάλληλος οποιασδήποτε Αρχαιολογικής Υπηρεσίας θα στερούσε από τον Πολιτισμό αυτά που δικαιούται στερώντας παράλληλα το δικαίωμα του σημερινού ανθρώπου να ζήσει με αξιοπρέπεια; Γιατί για κάποιους ανθρώπους το να κτίσουν το σπίτι τους ίσως είναι ένα όνειρο ζωής γι αυτόν και τα παιδιά του!!!
Δεν υπάρχει καπνος χωρίς φωτιά !........ Φαίνεται ότι υπάρχουν πραγματικά τέτοιες περιπτώσεις κωλυσιεργείας. Και γι αυτό πολλά στοιχεία πολιτισμού θάβονται, καταστρέφονται, λεηλατούνται ή πέφτουν στα χέρια ακατάλληλων, διαστροφικών και διεφθαρμένων ανθρώπων που νομίζουν ότι μόνο χρήματα μπορούν να τους προσφέρουν.
Το Υπουργείο Πολιτισμού οφείλει να αποκαταστήσει το κύρος του ώστε οι πολίτες να πάψουν να φοβούνται κάθε φορά που θα συναντώνται με τον Πολιτισμό!!!!
ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ
Ευχαριστώ το Αστυνομικό Τμήμα Αμμουδάρας Γαζίου για την άμεση ανταπόκρισή του και για τις ολονύκτιες περιπολίες του κατά την πρώτη και δεύτερη νύκτα της ανακάλυψης.
Ευχαριστώ τους δασκάλους του Δημοτικού Σχολείου Καβροχωρίου για την επιλογή τους να κάνουν εκπαιδευτική επίσκεψη των μαθητών τους στο οικόπεδό μου, πράγμα που το θεωρώ ιδιαίτερη τιμή.
Ευχαριστώ τον Δήμαρχο Γαζίου κ. Γιώργο Μαρκογιαννάκη καθώς και τη συνεργάτιδά του Χρύσα Βαθειανάκη για την συμβολή τους στη φύλαξη του χώρου, την συμπαράστασή τους στις ανάγκες του συνεργείου της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Τους εύχομαι Καλή Επιτυχία στην λειτουργία της Δημοτικής Κοινωνικής Επιχείρισης του Δήμου Γαζίου που μεταξύ των δραστηριοτήτων της είναι και η δημιουργία του Αρχαιολογικού Μουσείου Γαζίου.
Ευχαριστώ τα παιδιά του συνεργείου της Αρχαιολογικής υπηρεσίας, το Νίκο, τον Μιχάλη και τον Παναγιώτη για την αφοσίωσή τους κατά τη διάρκεια των εργασιών της ανασκαφής.
Ιδιαιτέρως ευχαριστώ τον κ. Αντώνη Βασιλάκη για την άμεση ανταπόκρισή του στο κάλεσμά μας αλλά κυρίως για τα μαθήματα Αρχαιολογίας που έδωσε κατά τη διάρκεια της ανασκαφής σε μένα και στην οικογένειά μου, πράγμα που μαρτυρεί την αγάπη για τη δουλειά του και την αφοσίωσή του στα θέματα του Πολιτισμού.
Μα πάνω απ' όλα
Ευχαριστώ την Ιστορία
που με προτίμησε γι αυτή την συγκλονιστική συνάντηση
Φώτο: Νόμισμα της Κνωσού με σχέδιο το Λαβύρινθο
Κνωσός
